تبلیغات
anadilimiz=varlığımız - çatlayir, xanbaci, qəmdən ürəyim

çatlayir, xanbaci, qəmdən ürəyim

 

Çatlayır, Xanbacı, qəmdən ürəyim,

Qavışıb lap acığımdan kürəyim.

 

Nola bir evdə qoyaydız qarabaş,

Verməyəydiz məni bu əbləhə, kaş!

 

Mən ki, damdan, bacadan baxmaz idim,

Su kimi hər tərəfə axmaz idim.

 

Hərzə-hərzə danışıb gülməz idim,

Ər nə şey olduğunu bilməz idim;

 

Oturub ac komasında atamın,

Biş-düşün hazır edərdim anamın;

 

Bitləyərdim nənəmin baş, yaxasın,

Yamayardım babamın çul-çuxasın,

 

Tez durub sübh sağardım inəyi,

Xansənəmdən diləməzdim köməyi;

 

Neyləyirdim bəzəyi уа düzəyi?

Dama, divara yapardım təzəyi.

 

Atam əllaf, babam dülgər idi,

Qardaşım culfa, əmim kargər idi,

 

Xanbibim falçı, nənəm bağ toxuyan,

Bizdə, haşa, yox idi bir oxuyan!

 

Evimizdə var idi hər nə desən:

Qatıq, ayran ilə qaymaq, nə yesən!

 

Nə bilirdik nə zəhirmardı kitab?

Biz olan evdə haçan vardı kitab?

 

Büsbütün gül kimi insanlarıdıq,

Nə müəllim və nə dərs anlarıdıq.

 

Dəftərin andıra qalmış sözünü

Eşidib görməmiş idik üzünü.

 

Boylə bir tərbiyəli evdə müdam

Bəslədiz mən kimi bir sərvi-xüram.

 

Vay о gündən ki, məni ad elədiz,

Elə bildiz də ki, dilşad elədiz.

 

Mən də sandım ki, dönüb bəxtəvərə, --

Gedirəm bir nəfər insana ərə.

 

Nə bilim boylə də insan varmış,

Şəkli-insanda da heyvan varmış.

 

Ər oxurmuş da, yazarmış da, atam!

Ər deyil, möhlik azarmış da, atam!

 

Ər deyil, şair imiş xanəxərab!

Fikri yazmaq, oxumaq, suglu kitab....

 

Saldız axırda yaman hala məni,

Ərə verdiz də bu qəffala məni.

 

Gah yazır, gah oxuyur, gah danışır,

Gündə bir hərzə kitabnan tanışır;

 

Gah gedir fikrə, bərəldir gözünü,

Məhv olur oylə ki, bilmir özünü;

 

Sübh olunca gecələr darğa kimi,

Yatmayır, qır-qır edir qarğa kimi;

 

Gah da bir yatsa da vəqtində əgər,

Çəkməyir yuxladığı bir о qədər,

 

Qəflətən bir də görürsən ki, durur,

Yandırıb lampanı çılpaq oturur;

 

Başlayır yatdığı yerdə təzədən

Oxuyub yazmağa bir də təzədən.

 

Belə od olmaz, atam, boylə alo!

Od deyil, yanğı deyil, lovdur, lo!

 

Gah görürsən ki, miz üstə yıxılır,

Baxıram halına qəlbim sıxılır;

 

Bir qarandaş, bir-iki parə kağız

О qədər çəkmir -- olur qarə kağız.

 

Xeyrini, şərrini qanmır bu kişi!

Yorulub bircə usanmır bu kişi!

 

Bizim evdə baxasan hər tərəfə --

Taxçaya, boxçaya ya kim, irəfə --

 

Görəcəksən bütün işqabda kağız,

Kasada, nimçədə, boşqabda kağız;

 

Yığılıb dağ kimi hər yanda kitab,

Evdə, dəhlizdə və eyvanda kitab.

 

Deyirəm, ay kişi, bir gəl özünə,

Bu nə işdir, a kül olsun gözünə!

 

Bu əməl etdi səni xanəxərab,

Pulların döndü bütün oldu kitab.

 

Oxuduqca gözünün qarəsini

Aparır, tap başının çarəsini.

 

Pul gedir, tabü təvanın da gedir

Üstəlik bir quru canın da gedir.

 

Kəsbkarlıqdan əlin çıxdı, usan!

Ər olan yerdə görüm yox olasan!

Mirzə ələkbər sabir

چاتلاییر، خانباجی، قمدن اورییم 

  چاتلاییر، خانباجی، قمدن اورگیم،  

  قاویشیب لاپ آجیغیمدان کورگیم. 

   

  نولا بیر ائوده قویایدیز قاراباش،  

  وئرمه یهیدیز منی بو ابلهه، کاش! 

   

  من کی، دامدان، باجادان باخماز ایدیم،  

  سو کیمی هر طرفه آخماز ایدیم. 

   

  هرزه-هرزه دانیشیب گولمز ایدیم،  

  ار نه شئی اولدوغونو بیلمز ایدیم؛ 

   

  اوتوروب آج کوماسیندا آتامین،  

  بیش-دوشون حاضیر ائدردیم آنامین؛ 

   

  بیتله یهردیم ننمین باش، یاخاسین،  

  یامایاردیم بابامین چول-چوخاسین، 

   

  تئز دوروب صوبح ساغاردیم اینگی،  

  خانسنمدن دیله مزدیم کؤمگی؛ 

   

  نئیله ییردیم بزگی уا دوزگی؟  

  داما، دیوارا یاپاردیم تزگی. 

   

  آتام علاف، بابام دولگر ایدی،  

  قارداشیم جولفا، امیم کارگر ایدی، 

   

  خانبیبیم فالچی، ننم باغ توخویان،  

  بیزده، هاشا، یوخ ایدی بیر اوخویان! 

   

  ائویمیزده وار ایدی هر نه دئسن:  

  قاتیق، آیران ایله قایماق، نه یئسن! 

   

  نه بیلیردیک نه زهیرماردی کیتاب؟  

  بیز اولان ائوده هاچان واردی کیتاب؟ 

   

  بوسبوتون گول کیمی اینسانلاریدیق،  

  نه موعلیم و نه درس آنلاریدیق. 

   

  دفترین آندیرا قالمیش سؤزونو  

  ائشیدیب گؤرمه میش ایدیک اوزونو. 

   

  بویله بیر تربییه لی ائوده مودام  

  بسله دیز من کیمی بیر سروی-خورام. 

   

  وای او گوندن کی، منی آد ائله دیز،  

  ائله بیلدیز ده کی، دیلشاد ائله دیز. 

   

  من ده ساندیم کی، دؤنوب بختوره، -- 

  گئدیرم بیر نفر اینسانا اره. 

   

  نه بیلیم بویله ده اینسان وارمیش،  

  شکلی-اینساندا دا هئیوان وارمیش. 

   

  ار اوخورموش دا، یازارمیش دا، آتام!  

  ار دئییل، مؤهلیک آزارمیش دا، آتام! 

   

  ار دئییل، شاعیر ایمیش خانخراب!  

  فیکری یازماق، اوخوماق، سوگلو کیتاب.... 

   

  سالدیز آخیردا یامان حالا منی،  

  اره وئردیز ده بو قففالا منی. 

   

  گاه یازیر، گاه اوخویور، گاه دانیشیر،  

  گونده بیر هرزه کیتابنان تانیشیر؛ 

   

  گاه گئدیر فیکره، برلدیر گؤزونو،  

  محو اولور اویله کی، بیلمیر اؤزونو؛ 

   

  صوبح اولونجا گئجه لر دارغا کیمی،  

  یاتماییر، قیر-قیر ائدیر قارغا کیمی؛ 

    

  گاه دا بیر یاتسا دا وقتینده اگر،  

  چکمه ییر یوخلادیغی بیر او قدر، 

   

  قفلتن بیر ده گؤرورسن کی، دورور،  

  یاندیریب لامپانی چیلپاق اوتورور؛ 

   

  باشلاییر یاتدیغی یئرده تزه دن  

  اوخویوب یازماغا بیر ده تزه دن. 

   

  بئله اود اولماز، آتام، بویله آلو!  

  اود دئییل، یانغی دئییل، لوودور، لو! 

   

  گاه گؤرورسن کی، میز اوسته ییخیلیر،  

  باخیرام حالینا قلبیم سیخیلیر؛ 

   

  بیر قارانداش، بیر-ایکی پاره کاغیذ  

  او قدر چکمیر -- اولور قاره کاغیذ. 

   

  خئیرینی، شررینی قانمیر بو کیشی!  

  یورولوب بیرجه اوسانمیر بو کیشی! 

   

  بیزیم ائوده باخاسان هر طرفه -- 

  تاخچایا، بوخچایا یا کیم، ایرفه -- 

   

  گؤره جکسن بوتون ایشقابدا کاغیذ،  

  کاسادا، نیمچه ده، بوشقابدا کاغیذ؛ 

   

  ییغیلیب داغ کیمی هر یاندا کیتاب،  

  ائوده، دهلیزده و ائیواندا کیتاب. 

   

  دئییرم، آی کیشی، بیر گل اؤزونه،  

  بو نه ایشدیر، آ کول اولسون گؤزونه! 

   

  بو عمل ائتدی سنی خانخراب،  

  پوللارین دؤندو بوتون اولدو کیتاب. 

   

  اوخودوقجا گؤزونون قاره سینی  

  آپاریر، تاپ باشی نین چاره سینی. 

   

  پول گئدیر، تابو توانین دا گئدیر  

  اوسته لیک بیر قورو جانین دا گئدیر. 

   

  کسبکارلیقدان الین چیخدی، اوسان!  

  ار اولان یئرده گؤروم یوخ اولاسان! 

  میرزه علی اکبر  سابیر